Y Model Cymdeithasol

Y Model Cymdeithasol o Anabledd

Nod Anabledd Cymru yw hyrwyddo dealltwriaeth, mabwysiadu a gweithredu’r Model Cymdeithasol o Anabledd ledled Cymru.

  • Beth mae pobl anabl yng Nghymru yn ei ddweud am y Model Cymdeithasol?
  • Modelau Meddygol a Chymdeithasol Anabledd
  • Diffiniad o ‘anabledd’
  • Enghreifftiau o sut y gallai cymdeithas newid i ganiatáu i bobl anabl gymryd rhan yn gyfartal

Beth mae pobl anabl yng Nghymru yn ei ddweud am y Model Cymdeithasol?

Fe wnaeth y Model Cymdeithasol o Anabledd arbed fy mywyd, yn llythrennol; ar ôl i mi ddeall beth oedd yn ei gylch, dyna oedd fy achubiaeth – fe wnaeth fy rhyddhau i fod yn pwy ydw i

Mae’n rhoi’r baich yn ôl ar gymdeithas i gael gwared ar y rhwystrau

Mae’n grymuso; Gallaf gyfeirio fy egni i wella ansawdd fy mywyd.

Modelau Meddygol a Chymdeithasol Anabledd

Yn gyffredinol, mae pobl anabl yn cael llai o gyfleoedd ac ansawdd bywyd is na phobl nad ydynt yn anabl. Mae dwy ffordd wahanol o egluro beth sy’n achosi’r anfantais hon: y Model Meddygol o Anabledd a’r Model Cymdeithasol o Anabledd.

Y Model Meddygol o Anabledd:

Mae pobl anabl nad ydyn nhw’n ymuno â chymdeithas yn cael ei ystyried o ganlyniad uniongyrchol i nam ac nid o ganlyniad i nodweddion o’n cymdeithas y gellir eu newid.

Mae cymdeithas yn canolbwyntio ar ‘ddigolledu’ pobl â namau am yr hyn sy’n ‘anghywir’ gyda’u cyrff.

Gwneir hyn trwy fudd-daliadau lles ‘arbennig’ a darparu gwasanaethau ‘arbennig’ ar wahân.

Mae’n siapio’r ffordd y mae pobl anabl yn meddwl amdanynt eu hunain. Mae llawer o bobl anabl yn mewnoli’r neges negyddol bod problemau holl bobl anabl yn deillio o beidio â chael cyrff ‘normal’. Credwn mai ein bai ni yw na allwn fod yn egnïol, na chyfrannu at ein cymunedau.

Gall y gormes mewnol hwn wneud pobl anabl yn llai tebygol o herio eu gwaharddiad o gymdeithas brif ffrwd.

Model Cymdeithasol Anabledd:

Mae’r Model Cymdeithasol o Anabledd yn gwneud y gwahaniaeth pwysig rhwng ‘amhariad’ ac ‘anabledd’.

Mae’r model cymdeithasol wedi cael ei weithio allan gan bobl anabl eu hunain. Mae ein profiadau wedi dangos i ni fod y ffordd y mae cymdeithas yn cael ei threfnu yn achosi’r rhan fwyaf o’r problemau sy’n ein hwynebu mewn gwirionedd.

Nid ein namau neu ein cyrff yw’r broblem. Rhwystrau cymdeithasol yw prif achos ein problemau.

Mae’r rhwystrau hyn yn cynnwys agweddau pobl tuag at anabledd, a rhwystrau corfforol a sefydliadol.

Enghreifftiau o sut y gallai cymdeithas newid i ganiatáu i bobl anabl gymryd rhan yn gyfartal:

Problemau Model MeddygolDatrysiad Model Cymdeithasol

Dwylo poenus, yn methu agor jariau, drysau

Caeadau wedi’u cynllunio’n well, drysau awtomatig

Anhawster sefyll am gyfnodau hir

Mwy o seddi mewn mannau cyhoeddus
“Yn gaeth i’r tŷ” neu “Wedi’i gyfyngu i gadair olwyn”Adeiladau sydd wedi’u cynllunio’n wael – angen rampiau a lifftiau ym mhob adeilad, yn ogystal â lleoedd cludiant / parcio hygyrch
Nid yw pobl eraill yn rhoi swydd i chi oherwydd eu bod yn credu na allech ei wneudAddysgu pobl i edrych ar wybodaeth a sgiliau pobl anabl yn hytrach na chwilio am broblemau
Ddim yn gallu clywed na gweldCydnabod a defnyddio iaith arwyddion a Braille / llythyrau uchel.


Yn y Model Meddygol, rhoddir yr unigolyn anabl yng nghanol y “broblem”. Yn aml yn “ddiffygiol” neu “ddim yn normal”, mae pobl anabl yn aml yn cael eu disgrifio neu eu credu i:

  • methu â gwneud penderfyniadau
  • angen meddyg neu iachâd
  • bob amser angen help, cydymdeimlad ac elusen
  • ni all byth fod yn gyfartal â pherson nad yw’n anabl

Mae llawer o’r iaith hon yn negyddol ac nid yw’n disgrifio profiad pobl anabl.

Mae’r Model Cymdeithasol yn ffordd arall o ddeall materion mynediad ac allgáu cymdeithasol ac mae’n gweld y broblem fel “byd sy’n anablu”. Mae’r Model Cymdeithasol yn archwilio pam nad yw ein cymdeithas yn trin ei holl aelodau fel aelodau cyfartal.

Diffiniad o ‘anabledd’

Amhariad

Anaf, salwch, neu gyflwr cynhenid ​​sy’n achosi neu’n debygol o achosi effaith hirdymor ar ymddangosiad corfforol a / neu gyfyngiad swyddogaeth o fewn yr unigolyn sy’n wahanol i’r cyffredin.

Anabledd

Colli neu gyfyngu ar gyfleoedd i gymryd rhan mewn cymdeithas ar lefel gyfartal ag eraill oherwydd rhwystrau cymdeithasol ac amgylcheddol.

Dangosir bod anabledd yn cael ei achosi gan ‘rwystrau’ neu elfennau o drefniadaeth gymdeithasol nad ydynt yn ystyried fawr ddim pobl sydd â namau.

Dangosir bod cymdeithas yn analluogi pobl sydd â namau oherwydd bod y ffordd y cafodd ei sefydlu yn ein rhwystro rhag cymryd rhan mewn bywyd bob dydd. 

Mae’n dilyn, os yw pobl anabl i allu ymuno mewn cymdeithas brif ffrwd, rhaid newid y ffordd y mae cymdeithas wedi’i threfnu.

Gall dileu’r rhwystrau sy’n eithrio (ac analluogi) pobl sydd â namau arwain at y newid hwn. 

Mae Anabledd Cymru yn ymgyrchu ac yn gweithio i gael gwared ar yr holl rwystrau sy’n anablu yng Nghymru.

Become a member today and become part of what we do

Members